โคมไฟกันระเบิด Zone 1 Zone 2 ต่างกันยังไง เลือกใช้อย่างไรให้ปลอดภัย

เจาะลึกความต่าง โคมไฟกันระเบิด Zone 1 และ Zone 2 สำหรับโรงงานอุตสาหกรรม

โคมไฟกันระเบิด Zone 1 และ Zone 2 ต่างกันที่ระดับความเสี่ยงของพื้นที่ โดย Zone 1 ใช้ในพื้นที่ที่มีก๊าซหรือไอระเหยไวไฟปะปนในอากาศระหว่างการทำงานปกติ จึงต้องใช้โคมไฟที่มีโครงสร้างป้องกันระดับสูง ส่วน Zone 2 ใช้ในพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่ำกว่า ซึ่งสารไวไฟจะรั่วไหลออกมาเฉพาะตอนเกิดอุบัติเหตุหรือระบบขัดข้องเท่านั้น 

ในพื้นที่การทำงานที่มีความเสี่ยงสูง เช่น โรงงานเคมี โรงกลั่นน้ำมัน หรือคลังเก็บสารเคมี การเลือกใช้ อุปกรณ์ไฟฟ้า ถือเป็นหัวใจสำคัญของความปลอดภัย โดยเฉพาะ โคมไฟกันระเบิด (Explosion Proof Light) ซึ่งเป็นอุปกรณ์ให้แสงสว่างที่ต้องเปิดใช้งานต่อเนื่อง หลายคนมักจะสับสนระหว่างการเลือกใช้โคมไฟสำหรับพื้นที่ Zone 1 และ Zone 2 ว่ามีความแตกต่างกันอย่างไร และหากเลือกใช้ผิดประเภทจะส่งผลเสียต่อความปลอดภัยในโรงงานอย่างไรบ้าง

มาตรฐานสากลอย่าง IEC (International Electrotechnical Commission) ได้มีการแบ่งเขตพื้นที่อันตราย (Hazardous Area Classification) ออกเป็นโซนต่างๆ ตามความถี่และระยะเวลาที่สารไวไฟจะปรากฏในอากาศ ซึ่งการเข้าใจความแตกต่างของแต่ละโซน จะช่วยให้วิศวกรและผู้จัดซื้อสามารถเลือกสเปกของโคมไฟได้อย่างถูกต้อง ประหยัดงบประมาณ และปลอดภัยสูงสุด

ทำความเข้าใจพื้นที่ Zone 1 คืออะไร?

พื้นที่ Zone 1 หมายถึง บริเวณที่มีโอกาสเกิดสภาพบรรยากาศจุดติดไฟได้จากก๊าซ ไอระเหย หรือละอองของสารไวไฟ "ในระหว่างการทำงานปกติ" (Normal Operation)

ตัวอย่างของพื้นที่ลักษณะนี้ ได้แก่ บริเวณรอบๆ ปากถังสารเคมีที่มีการเปิด-ปิดบ่อยครั้ง พื้นที่ใกล้เครื่องผสมสารเคมี หรือบริเวณที่มีการบรรจุของเหลวไวไฟ โคมไฟกันระเบิด ที่นำมาใช้ในโซนนี้จึงต้องได้รับการรับรองมาตรฐานที่เข้มงวดสูง เช่น Protection Code แบบ Ex d (Flameproof) หรือ Ex e (Increased Safety) เพื่อให้มั่นใจว่าหากเกิดประกายไฟภายในโคม โครงสร้างของโคมจะสามารถกักเก็บแรงระเบิดไว้ด้านในได้ ไม่ให้ออกไปจุดติดไฟกับสภาพแวดล้อมภายนอก

ทำความเข้าใจพื้นที่ Zone 2 คืออะไร?

พื้นที่ Zone 2 หมายถึง บริเวณที่บรรยากาศจุดติดไฟจากก๊าซ หรือไอระเหยไวไฟ "ไม่มีโอกาสเกิดขึ้นในการทำงานปกติ" แต่หากเกิดขึ้น ก็จะเกิดเพียงชั่วคราวและเป็นระยะเวลาสั้นๆ เท่านั้น ซึ่งมักเกิดจากอุบัติเหตุ ระบบท่อรั่วซึม หรืออุปกรณ์เกิดการชำรุดเสียหาย

ตัวอย่างพื้นที่ Zone 2 เช่น คลังสินค้าจัดเก็บสารเคมีที่ปิดมิดชิด บริเวณทางเดินภายนอกอาคารผลิต หรือห้องเก็บปั๊มส่งจ่ายสารเคมีที่มีระบบปิด การเลือกใช้โคมไฟในโซนนี้สามารถใช้มาตรฐานที่มีความยืดหยุ่นขึ้นมาได้ เช่น มาตรฐาน Ex n หรือ Ex ec (Non-sparking) ซึ่งเน้นการออกแบบไม่ให้เกิดประกายไฟและความร้อนสะสมในสภาวะปกติ ทำให้โคมไฟสำหรับ Zone 2 มีราคาที่เข้าถึงง่ายกว่าโคมไฟที่ออกแบบมาเพื่อ Zone 1

ตารางเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่าง Zone 1 และ Zone 2

เพื่อความชัดเจนในการนำไปใช้งาน คุณสามารถดูข้อแตกต่างที่สำคัญได้จากตารางเปรียบเทียบนี้

หลักการเลือกซื้อโคมไฟกันระเบิดให้คุ้มค่าและปลอดภัย

การเลือกซื้อโคมไฟเพื่อนำไปติดตั้งในพื้นที่อันตราย ไม่ใช่เพียงแค่มองหาป้ายคำว่า Explosion Proof เท่านั้น แต่จำเป็นต้องตรวจสอบเอกสารรับรองมาตรฐาน (Certificate) อย่างละเอียด เช่น มาตรฐาน ATEX ของยุโรป หรือมาตรฐาน IECEx ที่เป็นที่ยอมรับทั่วโลก

1. ตรวจสอบการแบ่งโซนของพื้นที่ติดตั้ง: วิศวกรความปลอดภัยประจำโรงงานต้องระบุให้ชัดเจนว่าเป็นพื้นที่โซนใด เพื่อไม่ให้เกิดความผิดพลาดในการสั่งซื้อ
2. ดูค่าอุณหภูมิผิวเคลือบ (Temperature Class): หรือค่า T-Rating ซึ่งเป็นตัวบอกอุณหภูมิสูงสุดที่ผิวภายนอกของโคมไฟจะเกิดขึ้นได้ เพื่อป้องกันไม่ให้อุณหภูมิของโคมไฟสูงจนไปจุดติดไฟกับก๊าซรอบๆ
3. พิจารณาเรื่องการประหยัดพลังงานและความทนทาน: ในปัจจุบัน โคมไฟกันระเบิด LED ได้รับความนิยมสูงมาก เนื่องจากให้ความสว่างสูง กินไฟน้อย และมีความร้อนต่ำกว่าหลอดไส้หรือหลอดฟลูออเรสเซนต์แบบเดิม ช่วยลดค่าไฟของโรงงานได้อย่างมีนัยสำคัญ

การเลือกอุปกรณ์ที่ได้มาตรฐานนอกจากจะช่วยปกป้องชีวิตของพนักงานและทรัพย์สินขององค์กรแล้ว ยังช่วยให้โรงงานผ่านการตรวจมาตรฐานความปลอดภัยจากหน่วยงานราชการและบริษัทประกันภัยได้อย่างราบรื่น

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ โคมไฟกันระเบิด

Q1. สามารถนำโคมไฟกันระเบิด Zone 2 ไปติดตั้งในพื้นที่ Zone 1 ได้หรือไม่?
A: ไม่ได้เด็ดขาด เพราะโคมไฟสำหรับ Zone 2 ออกแบบมาเพื่อรองรับพื้นที่ที่มีความเสี่ยงต่ำกว่า หากนำไปใช้ใน Zone 1 ที่มีก๊าซไวไฟสะสมอยู่ตลอดเวลา อาจทำให้เกิดการประกายไฟและนำไปสู่การระเบิดครั้งใหญ่ได้ ทั้งนี้ บริษัท คลังไฟฟ้าโรงงาน จำกัด แนะนำให้ยึดตามแบบวิศวกรรมอย่างเคร่งครัด

Q2. หากเลือกใช้โคมไฟกันระเบิด Zone 1 ไปติดใน Zone 2 จะมีผลเสียอะไรไหม?
A: ในแง่ของความปลอดภัยสามารถทำได้ เพราะอุปกรณ์ของ Zone 1 มีมาตรฐานการป้องกันที่สูงกว่า แต่ผลเสียคือเรื่องของงบประมาณ เนื่องจากโคมไฟ Zone 1 มีราคาสูงกว่าพอสมควร หากต้องการเซฟงบประมาณในการจัดซื้อ สามารถปรึกษาทีมผู้เชี่ยวชาญของ บริษัท คลังไฟฟ้าโรงงาน จำกัด เพื่อเลือกสเปกที่เหมาะสมได้

Q3. โคมไฟกันระเบิดที่ซื้อจาก คลังไฟฟ้าโรงงาน มีใบ Certificate รับรองไหม?
A: สินค้ากลุ่มโคมไฟและอุปกรณ์กันระเบิดทุกชิ้นที่จำหน่ายโดย บริษัท คลังไฟฟ้าโรงงาน จำกัด จะมาพร้อมใบรับรองมาตรฐานสากล เช่น ATEX หรือ IECEx จากโรงงานผู้ผลิตโดยตรง เพื่อให้ลูกค้ามั่นใจในความปลอดภัยและสามารถนำไปใช้ยื่นตรวจหน้างานได้ทันที

Q4. หลอดไฟ LED กันระเบิดมีอายุการใช้งานนานแค่ไหน?
A: โดยทั่วไปโคมไฟ LED กันระเบิดเกรดอุตสาหกรรมที่ บริษัท คลังไฟฟ้าโรงงาน จำกัด คัดสรรมาจำหน่าย จะมีอายุการใช้งานยาวนานกว่า 50,000 ชั่วโมง โครงสร้างผลิตจากอลูมิเนียมอัลลอยปลอดทองแดง (Copper-free Aluminium) และกระจกนิรภัย Tempered Glass ทำให้ทนทานต่อการกัดกร่อนและแรงกระแทกสูง

Q5. จะรู้ได้อย่างไรว่าโคมไฟรุ่นไหนเหมาะกับโรงงานของเรา?
A: คุณสามารถตรวจสอบได้จากรหัสป้ายสัญลักษณ์ (Marking) บนตัวสินค้า หรือส่งสเปกและลักษณะพื้นที่หน้างานของคุณมาให้ทีมวิศวกรและฝ่ายขายของ คลังไฟฟ้าโรงงาน ช่วยวิเคราะห์และแนะนำรุ่นที่ถูกต้องเหมาะสมกับการใช้งาน เพื่อความคุ้มค่าและปลอดภัยสูงสุด

มั่นใจในความปลอดภัย เลือกอุปกรณ์ไฟฟ้าโรงงานคุณภาพสูง

การบริหารจัดการระบบไฟฟ้าในโรงงานอุตสาหกรรม โดยเฉพาะในพื้นที่เสี่ยงภัย จำเป็นต้องอาศัยอุปกรณ์ที่มีความน่าเชื่อถือสูงและได้มาตรฐานสากล การเลือกพันธมิตรทางธุรกิจที่เข้าใจในตัวสินค้าและมีสินค้าพร้อมส่ง มอบความสะดวกรวดเร็วในการดำเนินงาน ช่วยให้โครงการของคุณสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี โดยไม่ต้องกังวลเรื่องปัญหาการจัดซื้อสินค้าที่ไม่ได้คุณภาพ

บริษัท คลังไฟฟ้าโรงงาน จำกัด คือผู้เชี่ยวชาญและตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์ไฟฟ้าโรงงานครบวงจร เราพร้อมให้บริการจัดหาโคมไฟกันระเบิด ทั้งสำหรับพื้นที่ Zone 1 และ Zone 2 รวมถึงอุปกรณ์ไฟฟ้าในระบบคลังสินค้าและโรงงานอุตสาหกรรมทุกประเภท จากแบรนด์ชั้นนำระดับโลก สินค้าทุกชิ้นมีใบรับรองมาตรฐาน มั่นใจได้ในความปลอดภัย 100% พร้อมทีมงานมืออาชีพที่ยินดีให้คำปรึกษาด้านเทคนิคและการเลือกสเปกสินค้าให้ตรงกับหน้างานของคุณ

สนใจ ผลิตภัณฑ์ เกี่ยวกับ

 โคมไฟกันระเบิด , สายไฟโรงงาน , ร้านขายสายไฟ

ติดต่อ บริษัท คลังไฟฟ้าโรงงาน จำกัด 

เลขที่: 191/28 หมู่ 3 ซ.ลำลูกกา 69 ต.ลาดสวาย อ.ลำลูกกา จ.ปทุมธานี 12150

โทร: 02-115-0360-1 , 084-700-5991